ایران ویژ


+ پرچم ایران زمین

قدیمی ترین پرچم ایران

اولين پرچم شناخته شده ايران از جنس برنز در شهداد



سرگذشت پرچم ايران

      پیشینه نخستین اشاره در تاریخ اساطیر ایران به وجود پرچم، به قیام کاوه آهنگر علیه ظلم و ستم آژی دهاک(ضحاک) بر میگردد. در آن هنگام کاوه برای آن که مردم را علیه ضحاک بشوراند، پیش بند چرمی خود را بر سر چوبی کرد و آن را بالا گرفت تا مردم گرد او جمع شدند. سپس کاخ فرمانروای خونخوار را در هم کوبید و فریدون را بر تخت شاهی نشانید فریدون نیز پس از آنکه فرمان داد تا پاره چرم پیش بند کاوه را با دیباهای زرد و سرخ و بنفش آراستند و دُر و گوهر به آن افزودند، آن را درفش شاهی خواند و بدین سان " درفش کاویان " پدید آمد.


           نخستین رنگهای پرچم ایران زرد و سرخ و بنفش بود، بدون آنکه نشانه ای ویژه بر روی آن وجود داشته باشد. درفش کاویان صرفاً افسانه نبوده و به استناد تاریخ تا پیش از حمله اعراب به ایران، بویژه در زمان ساسانیان و هخامنشیان پرچم ملی و نظامی ایران را درفش کاویان می گفتند، هر چند این درفش کاویانی اساطیری نبوده است محمدبن جریر طبری در کتاب تاریخ خود به نام الامم و الملوک مینویسد: درفش کاویان از پوست پلنگ درست شده، به درازای دوازده ارش که اگر هر ارش را که فاصله بین نوک انگشتان دست تا بندگاه آرنج است 60 سانتی متر به حساب آوریم، تقریباٌ پنج متر عرض و هفت متر طول میشود. ابولحسن مسعودی در مروج اهب نیز به همین موضوع اشاره میکند به روایت اکثر کتب تاریخی، درفش کاویان زمان ساسانیان از پوست شیر یا پلنگ ساخته شده بود، بدون آنکه نقش جانوری بر روی آن باشد. هر پادشاهی که به قدرت می رسید تعدادی جواهر بر آن می افزود.

http://www.fouman.com/history/img/Derafsh_Kaviani.jpg


به هنگام حملهٌ اعراب به ایران

               در جنگی که در اطراف شهر نهاوند در گرفت درفش کاویان به دست آنان افتاد و چون آن را همراه با فرش مشهور " بهارستان " نزد عمربن خطاب خلیفه مسلمانان، بردند وی از بسیاری گوهرها، دُرها و جواهراتی که به درفش آویخته شده بود دچار شگفتی شد و به نوشته فضل الله حسینی قزوینی در کتاب المعجم مینویسد: " امیر المومنین سپس بفرمود تا آن گوهرها را برداشتند و آن پوست را سوزانیدند " با فتح ایران به دست اعراب - مسلمان، ایرانیان تا دویست سال هیچ درفش یا پرچمی نداشتند و تنها دو تن از قهرمانان ملی ایران زمین، یعنی ابومسلم خراسانی و بابک خرم دین دارای پرچم بودند. ابومسلم پرچمی یکسره سیاه رنگ داشت و بابک سرخ رنگ به همین روی بود که طرفداران این دو را سیاه جامگان و سرخ جامگان می خواندند.

شیر و خورشید در پرچم و سکه‌های قدیمی

یک سکه در«بریتیش موزیوم» لندن است و از سکه‌هایی است که «استاتر»‹1› و یا «دوریک» نام دارد و در سال 333 قبل از میلاد بنام «مازایوس»‹2›(ساتراب فرمانروا) ایران در کلیکیه‹3› رسیده است و مازایوس همان کسی است که در موقعی که اسکندر مقدونی در اکتوبر سال 333 به خاک ایران در ایسوس حمله نمود همراه پادشاه ایران داریوش سوم بود.

تصویر مربوط به یکی از سکه‌های سلطان غیاث‌الدین کیخسرو فرزند کیقباد از شهریاران سلجوقی روم است که مرکز حکومتشان شهر قونیه بوده است. شهریار مزبور در سال 634 هجری به سلطنت نشسته و سکه را با نقش شیر و خورشید به صورت نزدیک به هیات نجومی که خورشید در برج اسد واقع گردد ضرب نموده است وکلماتی که بالای سکه نوشته شده است بدین قرار می‌باشد:

«الامام المستنصر بالله امیر المومنین»

و در قسمت آخر یعنی «منین» را بواسطه نبودن جای کافی در سطر دوم  پهلوی خورشید جا داده است.» 


                از آنجائی که علمای اسلام تصویرپردازی و نگارگری را حرام میدانستند تا سالهای مدید هیچ نقش و نگاری از جانداران بر روی درفش ها تصویر نمی شد نخستین تصویر بر روی پرچم ایران در سال 355 خورشیدی 976 میلادی که غزنویان، با شکست دادن سامانیان، زمام امور را در دست گرفتند، سلطان محمود غزنوی برای نخستین بار دستور داد نقش یک ماه را بر روی پرچم خود که رنگ زمینه آن یکسره سیاه بود زردوزی کنند.

 

 

 

 

 

سپس در سال 410 خورشیدی ( 1031 میلادی ) سلطان مسعود غزنوی به انگیزه دلبستگی به شکار شیر دستور داد نقش و نگار یک شیر جایگزین ماه شود و از آن پس هیچگاه تصویر شیر از روی پرچم ملی ایران برداشته نشد تا انقلاب ایران در سال 1979 میلادی افزوده شدن نقش خورشید بر پشت شیر در زمان خوارزمشاهیان یا سلجوقیان سکه هائی زده شد که بر روی آن نقش خورشید بر پشت آمده بود، رسمی که به سرعت در مورد پرچمها نیز رعایت گردید. در مورد علت استفاده از خورشید دو دیدگاه وجود دارد، یکی اینکه چون شیر گذشته از نماد دلاوری و قدرت، نشانه ماه مرداد ( اسد ) هم بوده و خورشید در ماه مرداد در اوج بلندی و گرمای خود است، به این ترتیب همبستگی میان خانه شیر ( برج اسد ) با میانهٌ تابستان نشان داده می شود. نظریه دیگر بر تاًثیر آئین مهرپرستی و میترائیسم در ایران دلالت دارد و حکایت از آن دارد که به دلیل تقدس خورشید در این آئین، ایرانیان کهن ترجیح دادند خورشید بر روی سکه ها و پرچم بر پشت شیر قرار گیرد


پرچم در دوران صفویان

                   در میان شاهان سلسله صفویان که حدود 230 سال بر ایران حاکم بودند تنها شاه اسماعیل اول و شاه طهماسب اول بر روی پرچم خود نقش شیر و خورشید نداشتند. پرچم شاه اسماعیل یکسره سبز رنگ بود و بر بالای آن تصویر ماه قرار داشت.

 شاه طهماسب نیز چون خود زادهً ماه فروردین ( برج حمل ) بود دستور داد به جای شیر و خورشید تصویر گوسفند ( نماد برج حمل ) را هم بر روی پرچمها و هم بر سکه ها ترسیم کنند. پرچم ایران در بقیهً دوران حاکمیت صفویان سبز رنگ بود و شیر و خورشید را بر روی آن زردوزی می کردند.


 البته موقعیت و طرز قرارگرفتن شیر در همهً این پرچمها یکسان نبوده، شیر گه نشسته بوده، گاه نیمرخ و گاه رو به سوی بیننده. در بعضی موارد هم خورشید از شیر جدا بوده و گاه چسبیده به آن. به استناد سیاحت نامهً ژان شاردن جهانگرد فرانسوی استفاده او بیرق های نوک تیز و باریک که بر روی آن آیه ای از قرآن و تصویر شمشیر دوسر علی یا شیر خورشید بوده، در دوران صفویان رسم بوده است. به نظر می آید که پرچم ایران تا زمان قاجارها، مانند پرچم اعراب، سه گوشه بوده نه چهارگوش .

پرچم شاه صفی دوم

لازم به ذکر است که پیشینه شیر به عنوان نماد ایران هزاران ساله میباشد...


پرچم در عهد نادرشاه


     

 

           افشار نادر که مردی خود ساخته بود توانست با کوششی عظیم ایران را از حکومت ملوک الطوایفی رها ساخته، بار دیگر یکپارچه و متحد کند. سپاه او از سوی جنوب تا دهلی، از شمال تا خوارزم و سمرقند و بخارا، و از غرب تا موصل و کرکوک و بغداد و از شرق تا مرز چین پیش روی کرد. در همین دوره بود که تغییراتی در خور در پرچم ملی و نظامی ایران بوجود آمد. درفش شاهی یا بیرق سلطنتی در دوران نادرشاه از ابریشم سرخ و زرد ساخته می شد و بر روی آن تصویر شیر و خورشید هم وجود داشت

اما درفش ملی ایرانیان در این زمان سه رنگ سبز و سفید و سرخ با شیری در حالت نیمرخ و در حال راه رفتن داشته که خورشیدی نیمه بر آمده بر پشت آن بود و در درون دایره خورشید نوشته بود: " المک الله " سپاهیان نادر در تصویری که از جنگ وی با محمد گورکانی، پادشاه هند، کشیده شده، بیرقی سه گوش با رنگ سفید در دست دارند که در گوشهً بالائی آن نواری سبز رنگ و در قسمت پائیتی آن نواری سرخ دوخته شده است. شیری با دم برافراشته به صورت نیمرخ در حال راه رفتن است و درون دایره خورشید آن بازهم " المک الله " آمده است. بر این اساس میتوان گفت پرچم سه رنگ عهد نادر مادر پرچم سه رنگ فعلی ایران است. زیرا در این زمان بود که برای نخستین بار این سه رنگ بر روی پرچم های نظامی و ملی آمد، هر چند هنوز پرچمها سه گوشه بودند .

دورهً قاجارها
              پرچم چهار گوشه در دوران آغامحمدخان قاجار، سر سلسلهً قاجاریان، چند تغییر اساسی در شکل و رنگ پرچم داده شد، یکی این که شکل آن برای نخستین بار از سه گوشه به چهارگوشه تغییر یافت و دوم این که آغامحمدخان به دلیل دشمنی که با نادر داشت سه رنگ سبز و سفید و سرخ پرچم نادری را برداشت و تنها رنگ سرخ را روی پرچم گذارد. دایره سفید رنگ بزرگی در میان این پرچم بود که در آن تصویر شیر و خورشید به رسم معمول وجود داشت با این تفاوت بارز که برای نخستین بار شمشیری در دست شیر قرار داده شده بود. در عهد فتحعلی شاه قاجار، ایران دارای پرچمی دوگانه شد. یکی پرچمی یکسره سرخ با شیری نشسته و خورشید بر پشت که پرتوهای آن سراسر آن را پوشانده بود. نکته شگفتی آور این که شیر پرچم زمان صلح شمشیر بدست داشت در حالی که در پرچم عهد جنگ چنین نبود.

          

 

    در زمان فتحعلی شاه بود که استفاده از پرچم سفید رنگ برای مقاصد دیپلماتیک و سیاسی مرسوم شد. در تصویری که یک نقاش روس از ورود سفیر ایران " ابوالحسن خان شیرازی " به دربار تزار روس کشیده، پرچمی سفید رنگ منقوش به شیر و خورشید و شمشیر، پیشاپیش سفیر در حرکت است.

پرونده:First Lion and Sun and SW.jpg

سالها بعد، امیرکبیر از این ویژگی پرچم های سه گانهً دورهً فتحعلی شاه استفاده کرد و طرح پرچم امروزی را ریخت.

 

برای نخستین بار در زمان محمدشاه قاجار ( جانشین فتحعلی شاه ) تاجی بر بالای خورشید قرار داده شد. در این دوره هم دو درفش یا پرچم به کار می رفته است که بر روی یکی شمشیر دو سر حضرت علی و بر دیگری شیر و خورشید قرار داشت که پرچم اول درفش شاهی و دومی درفش ملی و نظامی بود .

امیرکبیر و پرچم ا

یران میرزا تقی خان امیرکبیر، بزرگمرد تاریخ ایران، دلبستگی ویژه ای به نادرشاه داشت و به همین سبب بود که پیوسته به ناصرالدین شاه توصیه می کرد شرح زندگی نادر را بخواند. امیرکبیر همان رنگ های پرچم نادر را پذیرفت، اما دستور داد شکل پرچم مستطیل باشد ( بر خلاف شکل سه گوشه در عهد نادرشاه ) و سراسر زمینهً پرچم سفید، با یک نوار سبز به عرض تقریبی 10 سانتی متر در گوشه بالائی و نواری سرخ رنگ به همان اندازه در قسمت پائین پرچم دوخته شود و نشان شیر و خورشید و شمشیر در میانه پرچم قرار گیرد، بدون آنکه تاجی بر بالای خورشید گذاشته شود. بدین ترتیب پرچم ایران تقریباٌ به شکل و فرم پرچم امروزی ایران درآمد.

http://www.picamatic.com/show/2009/07/07/07/30/4339905_800x473.png

پانقلاب مشروطیت و پرچم ایران
           با پیروزی جنبش مشروطه خواهی در ایران و گردن نهادن مظفرالدین شاه به تشکیل مجلس، نمایندگان مردم در مجلس های اول و دوم به کار تدوین قانون اساسی و متمم آن می پردازند. در اصل پنجم متمم قانون اساسی آمده بود: " الوان رسمی بیرق ایران، سبز و سفید و سرخ و علامت شیر و خورشید است"، کاملا مشخص است که نمایندگان در تصویب این اصل شتابزده بوده اند. زیرا اشاره ای به ترتیب قرار گرفتن رنگها، افقی یا عمودی بودن آنها، و این که شیر و خورشید بر کدام یک از رنگها قرار گیرد به میان نیامده بود. همچنین دربارهً وجود یا عدم وجود شمشیر یا جهت روی شیر ذکری نشده بود. به نظر می رسد بخشی از عجلهً نمایندگان به دلیل وجود شماری روحانی در مجلس بوده که استفاده از تصویر را حرام می دانستند. نمایندگان نواندیش در توجیه رنگهای به کار رفته در پرچم به استدلالات دینی متوسل شدند، بدین ترتیب که می گفتند رنگ سبز، رنگ دلخواه پیامبر اسلام و رنگ این دین است، بنابراین پیشنهاد می شود رنگ سبز در بالای پرچم ملی ایران قرار گیرد. در مورد رنگ سفید نیز به این حقیقت تاریخی استناد شد که رنگ سفید رنگ مورد علاقهً زرتشتیان است، اقلیت دینی که هزاران سال در ایران به صلح و صفا زندگی کرده اند و این که سفید نماد صلح، آشتی و پاکدامنی است و لازم است در زیر رنگ سبز قرار گیرد. در مورد رنگ سرخ نیز با اشاره به ارزش خون شهید در اسلام، بویژه امام حسین و جان باختگان انقلاب مشروطیت به ضرورت پاسداشت خون شهیدان اشاره گردید. وقتی نمایندگان روحانی با این استدلالات مجباب شده بودند و زمینه مساعد شده بود، نواندیشان حاضر در مجلس سخن را به موضوع نشان شیر و خورشید کشاندند و این موضوع را این گونه توجیه کردند که انقلاب مشروطیت در مرداد (سال 1285 هجری شمسی 1906 میلادی) به پیروزی رسید یعنی در برج اسد(شیر). از سوی دیگر چون اکثر ایرانیان مسلمان شیعه و پیرو علی هستند و اسدالله از القاب حضرت علی است، بنابراین شیر هم نشانهً مرداد است و هم نشانهً امام اول شیعیان در مورد خورشید نیز چون انقلاب مشروطه در میانهً ماه مرداد به پیروزی رسید و خورشید در این ایام در اوج نیرومندی و گرمای خود است پیشنهاد می کنیم خورشید را نیز بر پشت شیر سوار کنیم که این شیر و خورشید هم نشانهً علی باشد هم نشانهً ماه مرداد و هم نشانهً چهاردهم مرداد یعنی روز پیروزی مشروطه خواهان و البته وقتی شیر را نشانهً پیشوای امام اول بدانیم لازم است شمشیر ذوالفقار را نیز بدستش بدهیم. بدین ترتیب برای اولین بار پرچم ملی ایران به طور رسمی در قانون اساسی به عنوان نماد استقلال و حاکمیت ملی مطرح شد. در سال 1336 منوچهر اقبال، نخست وزیر وقت به پیشنهاد هیاًتی از نمایندگان وزارت خانه های خارجه، آموزش و پرورش و جنگ طی بخش نامه ای ابعاد و جزئیات دیگر پرچم را مشخص کرد. بخش نامهً دیگری در سال 1337 در مورد تناسب طول و عرض پرچم صادر شد و طی آن مقرر گردید طول پرچم اندکی بیش از یک برابر و نیم عرضس باشد .

[Iranian Imperial State Emblem]


[Iranian War Flag and Naval Ensign, 1964-79]

 

[Iranian State Flag, 1964-79]

http://www.sarbaz.org/images/farnflag/parcham.jpg

طرح شير و خورشيد پس از سال 1330 بصورت گرافيکي

پرچم در اولین سال بعد از انقلاب .

[Iranian flag]

پرچم بعد از انقلاب اسلامی


         در اصل هجدهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مصوب سال 1358 (1979 میلادی) در مورد پرچم گفته شده است که پرچم جمهوری اسلامی از سه رنگ سبز، سفید و سرخ تشکیل می شود و نشانهً جمهوری اسلامی (تشکیل شده با جمله لا اله الا الله) در وسط آن قرار دارد.  


click to zoom


پیشگفتار

استاندارد ویژگی های پرچم جمهوری اسلامی ایران كه طرح كلی آن به تأئید امام امت و تصویب مراكز قانونی رسیده است به استناد ماده یك قانون مواد الحاقی تأسیس مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران مصوب آذر ماه سال 1349به عنوان استاندارد رسمی ایران منتشر می گردد این استاندارد با همكاری صاحب نظران و كارشناسان مؤسسه در كمیسیون فنی پرچم رسمی جمهوری اسلامی ایران تهیه و در بیست و سومین جلسه كمیته ملی صنایع نساجی مورخ 59/6/31به تصویب رسید بدیهی است در صورت لزوم پیشنهاداتی كه برای اصلاح یا تكمیل این استاندارد به مؤسسه برسد مورد توجه قرار خواهد گرفت و در تجدید نظر بعدی مراعات خواهد شد، پس از تجدید نظر در هر استاندارد جزوه سابق لغو و بجای آن جزوه تجدید نظر شده رسمیت می یابد.

استاندارد ویژگی های پرچم جمهوری اسلامی ایران

سرانجام نهال خون شهیدان "الله اكبر" به گل نشست و ایران لاله زار شد، تا به سپاس تو ای شهید، لاله خونت لااله الااله شود و بر پرچم امت بپاخاسته امام زمان و نایبش امام خمینی بنشیند، یعنی كه پاسداری ثمره خون تو ای شهید پاسداری لااله الااله و محمد رسول اله است.

1- هدف

این استاندارد دربردارنده ویژگیهای پرچم جمهوری اسلامی ایران (جنس، علامت مخصوص رنگ، اندازه، دوخت) می باشد.

2- واژه ها و اصطلاحات

2-1- پارتی:

پارتی به كالائی گفته می شود كه همجنس و هم نوع و دارای یك نمره نخ بوده و در یك مرحله تولید شده باشد.

2-2- مردود (معیوب):

هر گاه ویژگی های نمونه و یا دسته ای از نمونه های مورد آزمون از یك كالا با ویژگی های این استاندارد مطابقت نداشته باشد آن كالا مردود شناخته می شود.

3- ویژگی های پرچم

3-1- طرح:

پرچم جمهوری اسلامی ایران بر طبق اصل هیجدهم قانون اساسی به رنگهای سبز و سفید و سرخ با علامت مخصوص جمهوری اسلامی ایران و شعار "الله اكبر" به مشخصات زیر می باشد:
3-1-1- علامت مخصوص جمهوری اسلامی ایران به رنگ سرخ در وسط پرچم قرار می گیرد.
3-1-2- شعار "الله اكبر به رنگ سفید و یا خط بنائی (یعنی همان خطی كه شعار الله اكبر را بر مناره های مساجد اسلامی نقش می كند) تكرار می شود.
3-1-3- شعار "الله اكبر" به نشانه بیست و دوم بهمن (یازدهمین ماه سال) یازده بار در رنگ سبز و یازده بار در رنگ سرخ یعنی بیست و دو بار به صورت حاشیه در مرز رنگ سرخ و سبز با رنگ سفید تكرار می گردد.
یادآوری: جهت اطلاع بیشتر از مشخصات پرچم و علامت مخصوص جمهوری اسلامی و مفاهیم فلسفه مكتبی آن به پیوست شماره (1) مراجعه شود.

3-2- جنس و بافت:

پارچه پرچم باید از نخ پنبه ای خالص سفید و مرسریزه شده و یا مخلوط پنبه - پلی استر و ویسكوز- پلی استر (معمولا به نسبت 65-35 درصد ) تهیه شود در ضمن از ابریشم و پشم نیز می توان استفاده نمود، ولی پارچه پرچم نباید از ویسكوز خالص باشد.
بافت پارچه مورد استفاده برای پرچم ساده و از نوع تاری و پودی است.
3-2-1- ویژگی های فنی:
پارچه پرچم از هر جنس كه باشد بایستی ویژگیهای عمومی جدول شماره 1و 6را داشته باشد.

یادآوری الف: در مورد رطوبت مجاز پارچه های مخلوط می باید نسبت اختلاط در نظر گرفته شود.
یادآوری ب: چنانچه از جنس دیگری برای پرچم استفاده شود بایستی رطوبت مجاز طبق استانداردهای ملی ایران محاسبه شود.
3-2-1-1- چنانچه برای پرچم از پارچه پنبه ای استفاده شود باید مشخصات آن مطابق جدول شماره 2باشد.

حد رواداری برای نمره نخ و تراكم و وزن 4± درصد می باشد.
3-2-1-2- چنانچه برای پرچم از پارچه پشمی استفاده شود باید مشخصات آن مطابق جدول شماره 3 باشد.

حد رواداری برای نمره نخ و تراكم و وزن 4± درصد می باشد.
3-2-1-3- چنانكه برای پرچم از پارچه ابریشمی استفاده شود باید مشخصات آن مطابق جدول شماره 4باشد.

حد رواداری برای نمره نخ و تراكم و وزن 4± درصد می باشد.
3-2-1-4- ویژگی های پارچه های پلی استر، ویسكوز بایستی با جدول شماره 5مطابقت داشته باشد.

حد رواداری برای نمره نخ و تراكم 4± درصد می باشد.
3-2-1-5- ویژگی های سایر پارچه های مجاز مخلوط بایستی با تحقیقات جدول شماره 6مطابقت داشته باشد.

یادآوری : حد رواداری برای نمره نخ 4± درصد می باشد.

3-3- اندازه ها:

پرچم جمهوری اسلامی ایران دارای دوازده اندازه است كه به نسبت 4به 7بوده و بر اساس جدول شماره 7تعیین می شود كلیه اندازه ها بر حسب میلیمتر داده شده است:

یادآوری: در مورد پرچم هائی كه بنابر ضرورت با ابعاد بزرگتر تهیه می شود باید نسبت4 به 7 و سایر ویژگی های مربوط به دوخت رعایت شود.
یادآوری: حد رواداری برای درازا و پهنا 2± درصد و برای دوخت لبه و لیفه 4± درصد می باشد.

3-4- دوخت:

3-4-1-1- تمام پرچم ها یك لا می باشد به استثنای پرچم های رومیزی و پرچم هائی كه بر روی وسائط نقلیه (زمینی - هوائی - دریائی) نصب می شود این پرچم ها می توانند دولا تهیه شوند.
3-4-1-2- تمام پرچم ها باید یك تكه باشد به استثنای پرچم هائی كه پهنای آنها بالاتر از 140سانتیمتر می باشد در این صورت درز باید در متن سفید واقع شده و روی نوشته و علامت قرار نگیرد و حداقل فاصله درز از نوشته و علامت 3 سانتیمتر است و تعداد بخیه در 10سانتیمتر 3± 45می باشد.
3-4-1-3- لبه بیرونی دو طرف كلیه پرچم ها باید دو درزه دوخته شود.
3-4-1-4- مقاومت نخ مورد استفاده برای دوخت پرچم باید حداقل مطابق مقاومت مندرج در استاندارد شماره 59 باشد، رنگ آن به طور معمول نارنجی بوده و یا می تواند برای هر قسمت از نخ هم رنگ استفاده شود.
3-4-2- ساخت :
3-4-2-1- لیفه پرچم دارای اندازه هائی مطابق با جدول شماره7 می باشد لیفه پرچم هائی كه پهنای آنها بالاتر از 100سانتیمتر است باید از برزنت و یا پارچه مشابه یا بافت ساده طبق مشخصات جدول شماره 8 استفاده شود.

3-4-2-2- میله - قطر میله پرچم 2تا 4سانتیمتر و درازای آن 3برابر عرض پرچم می باشد در انتهای میله بلافاصله بعد از پرچم گوئی قرار دارد كه نسبت قطر آن به قطر میله پرچم برابر سه به دو می باشد.
یادآوری:
در میادینی كه از لوله های ثابت فلزی استفاده می شود ارتفاع میله بر حسب وسعت میدان متغیر بوده و رنگ آن باید حتی الامكان اكلیل نقره ای باشد.
3-4-2-3- طناب مورد استفاده برای پرچم بایستی نایلون به قطر حداقل یك سانتیمتر باشد.

3-5- عیوب :

مهمترین عیوب چشمی پرچم به شرح زیر می باشد، ولی حد رواداری آن طبق جدول شماره 10می باشد.
- 1 - 5 - 3سوراخ و دررفتگی نخ تار و پود
- 2 - 5 - 3رگه رگه بودن
- 3 - 5 - 3قیچی خوردگی
- 4 - 5 - 3آثار لكه روغن و زردی و بریدگی و سوختگی و یا ضایعات دیگر
- 5 - 5 -3 جمع شدگی و یا كشیدگی محل دوخت و یا جاافتادگی بخیه ها
- 6 - 5 - 3 دورنگ بودن برای هر رنگ
- 7 - 5 - 3عدم تطبیق با ابعاد داده شده
- 8 - 5 - 3پخش شدن رنگ در محل علامت
- 9 - 5 - 3چاپ علامت روی درزها و یا انحراف آن از وسط

3-6- علامت:

علامت مخصوص جمهوری اسلامی ایران تجسمی از كلمه توحید (لااله الااله) در قالب كلمه الله است كه به رنگ سرخ بوده و در قسمتی میان رنگ سفید پرچم چاپ می شود و شعار الله اكبر به تعداد 22می باشد كه 11با در حاشیه وسطی رنگ سبز و 11بار حاشیه وسطی رنگ سرخ قرار می گیرد.
رنگ كلمات "الله اكبر" سفید بوده و هیچ مرزی با رنگ سفید پرچم ندارد و لابلای نوشته ها در نواره بالا با رنگ سبز و در نواره پائین با رنگ سرخ پرچم پر می شود.
- نمونه پرچم جمهوری اسلامی ایران با مشخصات فنی و رنگهای مورد قبول استاندارد ایران در متن استاندارد پیوست شده است.
یادآوری: جهت اطلاع بیشتر از ویژگیهای هندسی و طرز ترسیم علامت مخصوص و پرچم جمهوری اسلامی به پیوست 2مراجعه شود.

3-7- نشانه گذاری روی پرچم:

پرچم های تهیه شده باید دارای مشخصات زیر باشد كه به نحوی روشن و خوانا در گوشه انتهائی لیفه نوشته می شود:
الف - نمره پرچم (اندازه)
ب - درازا و پهنای پرچم به میلیمتر
پ - نام و نشان سازنده
ت - سال ساخت
ث - هر گونه اطلاعات اضافی كه مورد نیاز خریدار باشد.

3-8- بسته بندی:

پرچم ها بر اساس موافقت خریدار و فروشنده بسته بندی می شوند.

4- تطبیق با استاندارد

4- 1- نمونه برداری:

به غیر از مواردی كه توافق خاصی بین خریدار و فروشنده شده باشد نمونه برداری از كالا بر اساس جدول شماره 10و به طور تصادفی انتخاب می شود.

یادآوری: آزمونهای چشمی باید در محل كارگاه تولید و یا انبار انجام گیرد.

4- 2- شرایط آزمون

آزمونها را قبل از آزمون حداقل 24ساعت در رطوبت نسبی 2± 65درصد و دمای 2± 20درجه سانتیگراد (مطابق استاندارد شماره 48ایران) قرار داده، سپس آزمونهای لازم را در همان محیط انجام دهید.

5-3- روش های آزمون

- 1 - 3 – 9 آزمون تعیین جنس طبق استانداردهای شماره 567، 573، 684و 1150ایران انجام می گیرد.
- 2 - 3 – 9 آزمون تعیین درازا و پهنای پارچه طبق استاندارد شماره 724ایران انجام می گیرد.
- 3 - 3 – 9 آزمون تعیین ثبات رنگ در مقابل نور طبق استاندارد شماره 205ایران انجام می گیرد.
- 4 - 3 – 9 آزمون تعیین ثبات رنگ در شستشو طبق استاندارد شماره 189ایران انجام می گیرد.
- 5 - 3 – 9 آزمون تعیین ثبات رنگ در آب باران طبق استاندارد شماره 1588ایران انجام می گیرد.
- 6 - 3 – 9 آزمون تعیین ثبات رنگ در آب دریا طبق استاندارد شماره 248ایران انجام می گیرد.
- 7 - 3 – 9 آزمون تعیین PH طبق استاندارد شماره 1422انجام می گیرد.
- 8 - 3 – 9 آزمون تعیین رطوبت طبق استاندارد شماره 30انجام می گیرد.
- 9 - 3 – 9 آزمون تعیین و تغییر ابعاد طبق استاندارد شماره 1246انجام می گیرد.
- 10 - 3 – 9 آزمون تعیین مقاومت پارچه و لیفه طبق استاندارد شماره 1147 انجام می گیرد.
- 11 - 3 – 9 آزمون تعیین مقاومت طناب طبق استاندارد شماره 1715انجام می گیرد.
- 12 - 3 – 9 آزمون تعیین فام رنگ مقایسه ای انجام می شود.

- 1پ: پهنای كل پرچم
- 2س: پهنای هر كدام از رنگهای پرچم كه برابر پ/ 3 است.
- 3جهت توجیه بیشتر اعداد داده شده به طور مثال ب / 18 نشان دهنده 18/1 (یک هجدهم ) پهنای كل پرچم می باشد.

اما آن چنان كه از مطالب نوشته شده در مجله استاندارد ايران كه تنها منبع رسمي تحليل آرم جمهوري اسلامي است، برمي‌آيد؛«كلمه قرمز و به خون آغشته "الله " منقوش بر پرچم جمهوري اسلامي به دليل اينكه "الله "مبداء و منتهاي آفرينش است و هدف و غايت حكومت اسلامي (الي الله المصير...) به كار مي‌رود انتخاب شده است.
هلالي‌هاي اين شكل از نقش مباركي ريشه مي‌گيرد كه بارها حضرت محمد (ص) با شمشير بر شن‌ها ترسيم كرده‌‌اند.
پنج جزء تشكيل دهنده علامت كه اگر به پنج اصل پايه دين برگردد اصل توحيد را در حكم عمود و ساقه اصلي در ميان دارند، گذشته از آنكه در تركيب كلي خويش كلمه الله را بيان مي‌كنند و عصاره‌اي از كلمه توحيد يعني لااله الااله را نيز در خود مستتر دارند. خطوط هلالي‌هاي طرح كه در يك دايره محاط است با تداعي نصف النهارهاي كره جهاني بودن دعوت اسلام را تجسم مي‌بخشند.


جزء قائم مياني، در تركيب با شكل تشديد كه در خط فارسي و عربي نشانه شدت است شمشير را تداعي مي‌كند، قائم و ايستاده كه خود نماد و قدرت و استحكام و ايستادگي است و اين برداشتي تعبيري از كلمه "حديد " يا آهن است در كتاب الله (... انزلنا الحديد "فيه باس شديد) و تركيب كاملا متقارن شكل بياني از حالت تعادل و توازن كه اين نيز برداشتي تعبيري است از كلمه ميزان در كتاب خدا (والسماء رفعها و وضع "الميزان ").



برگرفته از پرچم و فرهنگسرا

http://atlasgeo.span.ch/fotw/flags/ir-pers.html

http://www.vexilla-mundi.com/iran.htm

ایران ویژ